Ostatnio miałam bardzo mało czasu (i zdrowia) na czytanie, wgłębianie się w teorie, nawet bardzo mi bliskie. Znacie to – proza wszystkich codziennych obowiązków. Jednak wreszcie udało mi się przysiąść do ostatniej książki, którą podarowało mi Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego i z dużą przyjemnością (i z przeproszeniem, że tak długo czytanie trwało)ją wam dziś pokazuję. Mowa oczywiście o „Rozwoju dziecka i teorii poliwagalnej” autorstwa Marilyn Sanders i George’a Thompson.
Muszę przyznać, że od kiedy pierwszy raz przeczytałam teorię poliwagalną Stephena Porgesa, bardzo zainteresowałam się jej założeniami, gdyż wiele dla mnie wyjaśniały w kontekście zachowań dzieci i dorosłych. Gdy więc dowiedziałam się, że jest pozycja, która może wspierać w rozwoju dzieci w tym kontekście to bardzo chciałam ją przeczytać.
Teoria poliwagalna kieruje się jasną zasadą, mówiącą o tym, że zachowanie ssaków jest organizowane przez poczucie bezpieczeństwa, niebezpieczeństwa lub zagrożenia życia. Naturalnym jest więc, że noworodek ma wpisane biologicznie w swoje funkcjonowanie to, aby oczekiwać od dorosłego wrażliwości i troski w zajmowaniu się nim. Ludzie, poprzez ciągłe, nieświadome lustrowanie otoczenia pod kątem bezpieczeństwa (neurocepcja), dostosowują swoje zachowanie do bodźców, które odbierają. Dzięki temu mogą być zrelaksowani, przejść w stan obronny – walka ucieczka, albo przetrwania (odrętwienie, zawieszenie, dysocjacja a nawet omdlenie), a w każdym z tych stanów interpretacja rzeczywistości, reakcje, uwagą będą odmienne.
Świadomość neurocepcji w kontekście wsparcia już najmłodszych dzieci jest ważna, gdyż pomoże dorosłym zrozumieć dlaczego dziecko może reagować kompletnie odmienne zachowania od tych oczekiwanych, szczególnie gdy ma za sobą trudne doświadczenia.
Książka pięknie podkreśla właśnie tę istotną rolę dostrojenia się dorosłych, nie tylko rodziców, ale też specjalistów, psychologów, lekarzy i uzdrawiającą moc płynącą z takiej koregulacji.
Aby przybliżyć najistotniejsze założenia pozycja składa się z kilku części.
Na początku ugruntowujemy wiedzę dotyczącą rozwoju społeczno – emocjonalnego we wczesnym dzieciństwie, znaczenia przywiązania i regulacji diadycznej. Czytamy o optymalnych relacjach w okresie wczesnego dzieciństwa i podstawach biologicznych leżących u ich podstaw. Następnie dowiadujemy się o przypadkach zerwania ciągłości i łączności emocjonalno – społecznej, dlaczego do nich dochodzi oraz o ich konsekwencjach dla późniejszego życia dziecka.W części 3ciej czytamy o tym jak można zapobiegać zaburzeniom relacji, które mogą narażać dzieci i ich bliskich na pogorszenie stanu zdrowia i dobrostanu emocjonalno -społecznego jak również jak je „naprawiać” dzięki założeniom teorii poliwagalnej. Kolejna część dotyczy stosowania teorii poliwagalnej do innych sytuacji, autorzy wymieniają tutaj sytuację poepidemiczna czy zagrożenia czy szkody dotyczące rasizmu.Ostatni rozdział traktuje o tym, jak coraz szersza świadomość teorii poliwagalnej może pomóc budować społeczeństwo wolne od traum, rasizmu czy wszystkiego tego, co dzieli ludzi.Książka mimo zawierania terminów biologicznych i medycznych, w sposób przystępny przedstawia wyżej wspomniane zagadnienia. Uzupełnia wiedzę w dodatkowe treści, które są ważne nie tylko w celu poszerzania świadomości, ale przede wszystkim we wcieleniu je w życie. Pozycję tę mogę polecić wszystkim zainteresowanym teorią poliwagalną, jak również tym, którzy chcą rozszerzyć swój punkt widzenia. 